Op zaterdag 12 september staat de gemeente Veendam in het teken van de Open Monumentendag. Verschillende monumenten en bijzondere locaties openen die dag hun deuren voor bezoekers. Van historische gebouwen en rondleidingen tot muziek, kunst en verhalen uit het verleden: er is de hele dag van alles te zien, te horen en te beleven. Het thema van de Open Monumentendag is dit jaar ‘Veerkrachtig erfgoed: In tijden van onzekerheid’.
Bezoekers kunnen onder meer een kijkje nemen in het oude deel van het gemeentehuis, de Grote Kerk, de Vrijmetselaarsloge Het Noorderlicht en het Margaretha Hardenberg Cultuurcentrum. Ook het Veenkoloniaal Museum, de Turfcentrale, Van Heijningen Bosch en verschillende kerken en andere monumentale locaties zijn gratis geopend voor publiek.
Overzicht van alle activiteiten en locaties die u kunt bezoeken.
1. Informatiepunt Monumentendag
Onder het genot van een gratis drankje en een gebakje kunt u direct een duik nemen in het verleden van Veendam met amateurhistoricus Rink Oosting. Hij neemt tijdens de monumentendag een nieuwe selectie oude foto’s mee van Veendam, Wildervank en omgeving waar hij u graag meer over vertelt.
Wijk- en Buurtbeheer Centrum Veendam (WBCV) geeft informatie over de Winkler Prins wandelroute.
Adres: Museumplein 5A, 9641 AD Veendam
2. Het gemeentehuis Veendam (oude deel)
Het gemeentehuis (oude deel) is open van 10.00 - 16.00 uur. Rond het hele uur (en ook wanneer er genoeg mensen zijn) starten er rondleidingen.
Adres: Raadhuisplein 5, 9641 AW Veendam
3. Veenkoloniaal museum
Het museum is op zaterdag 12 september van 10.00 - 17.00 uur gratis toegankelijk. Daarnaast kunt u om 14.00 uur deelnemen aan een stadswandeling. Wanneer u wilt deelnemen aan deze wandeling meldt u dan aan via planning@veenkoloniaalmuseum.nl.
Adres: Museumplein 5, 9641 AD Veendam
4. Turfcentrale
De Turfcentrale is te bezoeken van 10.00 tot 16.00 uur. Er worden rondleidingen gehouden in het gebouw. Diverse kunstenaars hebben open atelier en vertellen graag meer over hun werkzaamheden of het ambacht dat ze uitvoeren. Ook kunt u even ontspannen met koffie en gebak op het terras voor het pand en aan het water.
Adres: Molenstreek 314, 9641 KX Veendam
5. Van Heijningen Bosch
Dit prachtige monumentale pand is opengesteld voor publiek van 10.00 tot 16.00 uur. Ook staat er een kopje koffie met iets lekkers voor u klaar!
Adres: Beneden Oosterdiep 63, 9641 JB Veendam
6. Grote kerk Veendam
De kerk is geopend van 10.00 tot 16.00 uur en een kopje koffie of thee staat voor u klaar. Er zijn gidsen aanwezig die u rondleiden door de kerk en u de mogelijkheid bieden de toren te beklimmen en het carillon te bekijken. Daarnaast is het recent gerestaureerde orgel niet alleen te bewonderen maar ook te beluisteren. Organisten, Mieke Trip en Wim Vast zullen het orgel demonstreren.
Ter afsluiting van de Open Monumentendag is er een orgelconcert door Erwin Wiersinga, orgeldocent aan het Prins Claus Conservatorium in Groningen. Het concert begint om 16.30 uur. De toegang bedraagt € 10,00; kinderen tot en met 12 jaar betalen € 5,00. Meer informatie is te vinden op www.grotekerkveendam.nl.
Adres: J.G. Pinksterstraat 5, 9641 AX Veendam
7. Algemene begraafplaats centrum
U kunt de begraafplaatsbezoeken. Op de begraafplaats vindt u onder meer graven van kapiteins, industriëlen en oorlogsgraven. Ook het graf van Anthony Winkler Prins is hier te vinden.
Adres: J.G. Pinksterstraat 5, 9641 AX Veendam
8. Stationsgebouw Veendam
U kunt de stationshal bezoeken, die volledig in historische stijl is ingericht. Daarnaast is het mogelijk om treinkaartjes te kopen en een ritje met de historische trein te maken.
Adres: Parallelweg 4, 9641 KG Veendam
9. Margaretha Hardenbergkerk
Open Monumentendag krijgt dit jaar bij het Margaretha Hardenberg Cultuurcentrum (MHC) een extra cultureel karakter. Op zaterdag 12 september opent het monumentale gebouw niet alleen zijn deuren voor bezoekers, maar vormt het ook het decor voor een middag vol muziek, dans, beeldende kunst en taal.
Bezoekers kunnen kennismaken met de geschiedenis van het oudste gebouw van Wildervank én ervaren hoe het monument ook vandaag de dag nog altijd een levendige plek voor kunst en cultuur is.
Van 10.00 tot 16.00 uur is het MHC geopend. Vrijwilligers verzorgen om 11.00, 13.00 en 15.00 uur rondleidingen door het monumentale kerkgebouw en vertellen over de geschiedenis, restauraties en bijzondere verhalen van deze plek.
Een belangrijk onderdeel van de dag is van 14.00 tot 16.00 uur de kick-off van CultuurSpezie. Onder leiding van Harry van de Laan kunnen bezoekers kennismaken met verschillende culturele activiteiten en presentaties, waaronder muziek, dans, beeldende kunst en taal. Daarmee wordt Monumentendag bij het MHC meer dan alleen een kijkje in het verleden, maar laat ook zien welke culturele rol het vandaag en in de toekomst vervult.
De voormalige Margaretha Hardenbergkerk dateert uit 1659 en is het oudste gebouw van Wildervank. Sinds 2007 is het monument in gebruik als cultuurcentrum.
Adres: Torenstraat 108, 9648 CW Wildervank
10. Vrijmetselaarsloge het Noorderlicht
Het gebouw van de vrijmetselaarsloge is te bezoeken van 10.00 tot 16.00 uur.
Om 11.00 uur begint in de loge een lezing van cultuurhistoricus dr. Harry van der Laan. Hij vertelt ruim een half uur over de culturele context waarin de Veendammer loge ontstond en plaatst de geschiedenis van Het Noorderlicht in een periode van maatschappelijke en culturele verandering. Aansluitend volgt een korte brainstorm waarin bezoekers worden uitgenodigd om mee te denken en mee te doen met Spezie!, het provinciale cultuurparticipatieprogramma dat makers, verhalen en inwoners met elkaar verbindt.
Adres: Beneden Westerdiep 47, 9641 CE Veendam
11. Rooms-Katholieke Kerk Veendam
14.15 - 14.45 uur Aspirantenorkest Voorwaarts Veendam o.l.v. dirigent Freddy Stuiver
Het Aspirantenorkest is sinds april 2026 een waardevolle aanvulling binnen de vereniging. Hier krijgen beginnende en herintredende muzikanten de kans om in een toegankelijke en leerzame omgeving samen muziek te maken.
15.00 - 15.45 uur Harmonieorkest Voorwaarts Veendam o.l.v. dirigent Marcel Luitjens
Het Harmonieorkest bestaat uit muzikanten met uiteenlopende muzikale achtergronden. Samen brengen zij een toegankelijk programma met lichte muziek. Tijdens Open Monumentendag hoort u onder meer Martini, The Hustle, muziek van The Doors en Supertramp, het thema uit The A-Team, het zomerse Night in Havana, You Can’t Stop the Beat en een set Hollandse hits.
Adres: Boven Oosterdiep 79, 9641 JN Veendam
12. Draaiorgel Zwarte Dorus
Het draaiorgel zal tussen 11.00 en 16.00 uur te beluisteren en te bekijken zijn op diverse locaties in Veendam.
