Jan van der Laan bij Radio Parkstad
Columnist Jan van der Laan laat wekelijks op Parkstadveendam.nl, zijn licht schijnen over het wel en wee van Parkstad Veendam. Tevens kunt u zijn column iedere zaterdag beluisteren bij Radio Parkstad om 12:02 uur.
Wellicht past het niet in het karakter van mijn column, maar ik wil toch even stil staan bij het feit, dat het gisteren een in de historie gezien bijzondere dag was voor onze gemeente. Het was namelijk tegen het einde van de 2e wereldoorlog op 13 april 1945 dat wij bevrijd werden van de Duitse bezetters.
Hoewel de oorlogstijd uiteraard erg onplezierig was, merkten wij in Veendam amper iets van oorlogshandelingen. Er was in het veld ten oosten van het Oosterdiep een wat genoemd werd luisterpost met een bemanning van duitse militairen van de Luftwaffe. Deze luisterpost was een radarpost, die de komst van vliegtuigen van de Engelsen en de Amerikanen moest aankondigen. Dat was dan ook de reden voor de geallieerden om regelmatig stroken zilverpapier te droppen. Dit kamp werd na de bevrijding enige tijd gebruikt als opvangkamp voor gearresteerde Nederlanders, die in de oorlog hun sympathie voor de Duitse bezetters in de een of andere vorm hadden laten blijken.
Wat verder in de oorlog werden achtereenvolgens de Hertenkampschool en de HBS (nu dus Veenkoloniaal museum) gevorderd met name om als hospitaal dienst te doen.
De voor ons meest opvallende gebeurtenis in de oorlog was de bevrijdingsdag 13 april 1945.De hele ochtend waren er Duitse militairen, die langs kwamen en in de richting van Meeden verder trokken. In de loop van de middag, toen dat doortrekken afgelopen was, deed het bericht de ronde, dat er bij het station wagons stonden met etenswaren erin. Net als veel anderen ging ik er naar toe en moest constateren, dat er geen levensmiddelen in de wagons aanwezig waren, maar wel leren laarzen met vilten kappen. Ik heb toen voor het eerst van mijn leven iets gestolen en heb een aantal paren laarzen mee naar huis genomen.
Een paar uur later op dezelfde dag zong het rond, dat er tanks in aantocht waren.
In de van Beresteynstraat bij het Oosterdiep was ik met veel veendammers er getuige van dat er tanks binnenreden. Dit waren tanks met een Pooklse bemanning onder commando van Jan Salwa. Veendam was dus echt bevrijd.
Uiteraard was er in de bezettingstijd geen sprake van plaatselijke politiek en van democratie. Een gemeenteraad kenden wij niet; het waren de Duitse machthebbers die bepaalden wat er moest gebeuren en hoe dat dan moest.
Dat is heel anders dan momenteel het geval is. Er is nu in onze gemeente onder meer een discussie gaande over de herinrichting van de Kerkstraat-West. Een particuliere investeerder is voornemens om fors te investeren in een tweetal supermarkten, maar dan is het noodzakelijk dat de gemeente over gaat tot het herinrichten van het gebied. Het gaat daarbij om een gemeentelijke investering van ongeveer anderhalf miljoen euro.
Voor de gemeenteraad is dit gehele verhaal toch geen gesneden koek. Niet dat zij tegen de herinrichting op zich zijn, maar zij hebben onder meer hun bedenkingen tegen de uitbreiding van het winkelbestand, omdat bij hen de angst leeft, dat dit op de langere duur wel eens zou kunnen leiden tot een toename van de leegstand en dat zou zeker negatief kunnen uitwerken op de leefbaarheid van onze gemeente.
Aan de ene kant is er dus de gewenste herinrichting, die tot een fraaier deel van het centrum zal leiden, maar aan de andere kant is er de onzekerheid, of het uitgebreider winkelbestand in de toekomst wel een bestaan zal hebben door toename van de leegstand .
Het gaat dus om de moeilijk te beantwoorden vraag welke beslissing het beste is om in Parkstad Veendam ook in de toekomst te kunnen spreken over een goed woon- en leefklimaat!!
