Nieuws

Automobilisten die via de N33 richting de A7 of Noordbroek willen rijden doen er verstandig aan voorlopig een andere route te nemen. Er is sinds het eind van de morgen een storing in de brug over het Winschoterdiep meld menterwolde.info.  De slagbomen zijn naar beneden en willen niet meer omhoog. Het verkeer tussen Meeden en de A7 bij Zuidbroek staat vast. Rijkswaterstaat meldt dat een monteur onderweg is, 

Update 12:21
RTV-Noord meldt dat de storing is verholpen.

Tekst Hans van Noort

Het waterschap Hunze en Aa’s heeft een groot aantal taken te verrichten. We noemen er een paar: droge voeten houden bij grote hoeveelheden hemelwater en mogelijke dijkdoorbraken; bij droogte zorgen voor voldoende water, zorg voor de kwaliteit van het water in het algemeen, het buitenwater en specifiek zwemwater, beheer van vaarwegen, de zuivering van afvalwater. Ook de bestrijding van de muskusrat behoort daartoe. Marc Rothengatter, teamhoofd beheer muskusratten in het gehele gebied van het Waterschap, is onze gesprekspartner.

Het waterschap Hunze en Aa’s wordt globaal begrensd door de landsgrens met Duitsland, de Eems/Dollard tot Delfzijl, dan een betrekkelijk rechte lijn van Delfzijl naar de stad Groningen en vandaar via Assen naar Emmen. Buurwaterschappen zijn het Noorderzijlvest in het noorden en noordwesten, het Drents Overijsselse Delta in het westen en de Vechtstromen in het zuiden en zuidwesten. Het hoofdkantoor staat in Veendam aan het Aquapark (wat een toepasselijke naam!) en de rotonde Sorghvlietlaan-Veendammerweg, dit markante gebouw kent vrijwel iedereen. Van daaruit wordt het gehele gebied van 213.000 ha met al zijn zeedijken, kanaaldijken, sloten en kanalen, gemalen, sluizen en stuwen, laboratorium én de rioolwaterzuiveringsinstallaties aangestuurd. Een mega klus, die met enthousiaste, betrokken en vooral verantwoordelijke medewerkers wordt uitgevoerd onder leiding van secretaris-directeur Harm Küpers en dijkgraaf Alfred van Hall.

Nederland telt overigens 22 waterschappen, waarvan Wetterskip Fryslân de grootste is. Alléén al bij het Waterschap Hunze en Aa’s werken in totaal ongeveer 325 personen.

Muskusratten
Het woord rat geeft bij velen een onaangenaam vervelend gevoel. Muizen hebben dat ook, maar de grotere rat nog erger. Er gaan over ratten de meest verschrikkelijke verhalen en we zijn er eigenlijk een beetje bang voor. Bij onze zuiderburen noemen ze de muskusrat een waterkonijn, wat vriendelijker overkomt. Daar worden ze zelfs gegeten!

De muskusrat of bisamrat komt van oorsprong uit Alaska. Vijf stuks werden door een Tsjechische graaf zo’n 100 jaar geleden meegenomen van een jachtreis en uitgezet bij zijn buitenverblijf in Bohemen. Binnen tien jaar, schatten deskundigen, was dit aantal gegroeid tot 2 miljoen… zo gaat het verhaal. En verspreidde het diertje zich over heel Europa.

In 1941 is de muskusrat voor het eerst in Nederland gesignaleerd. De beestjes hebben een mooie pels, wegen rond één kilogram, de allergrootste 1,5 kg, zijn ongeveer 50 cm lang en ze voeden zich met plantaardig materiaal. De staart is bijna net zolang als het beest zelf en is afgeplat. Tot zover niets mis, maar… het is een enorme gangen- (Ø 15 cm) en holengraver zowel boven als onder de waterspiegel. Per jaar kunnen ze wel 1 m³ zand/grond verplaatsen! Graafschade aan kades en dijken met alle mogelijke gevolgen van dien moeten voorkomen worden. Bovendien planten ze zich snel voort – één paartje kan in één jaar voor een nageslacht in de eerste lijn van 20 à 25 stuks zorgen met 3 - 5 worpen van 6 - 8 jongen. Dat moeten we als waterland met zijn dijken en waterkeringen natuurlijk niet hebben, vandaar dat op grote schaal de bestrijding wordt ingezet. Vroeger in Nederland en nu nog in Duitsland kreeg je voor ieder gevangen exemplaar een premie, die op kon lopen tot maar liefst fl. 7,50. Dit is bij ons afgeschaft. De bestrijding ligt in handen van de Waterschappen.

Het waterschap Hunze en Aa’s heeft met zijn ruim 14.500 km kanalen, sloten en waterwegen bijna een dagtaak om de muskusraten te bestrijden en de omvang te beperken. Maar liefst vijfentwintig medewerkers onder aanvoering van Marc Rothengatter zijn in de buitendienst actief om o.a. deze taak uit te voeren. En hoe!

In 2011 werden er nog 14.000 muskusratten gevangen en kon je spreken van een ware plaag. In vijf jaar is dit aantal gevangen exemplaren teruggebracht tot ca. 4400. In de Veenkoloniën met al zijn wijken is de populatie behoorlijk gereduceerd en heeft het waterschap de zaak goed onder controle. “In de noordoost hoek van ons gebied zijn we hard aan het werk om ook hier de populatie op een beheersbaar niveau te krijgen. Het uiteindelijke doel is een veilig en betrouwbaar systeem van dijken, kades en wateroevers met zo min mogelijk dierenleed. Hoe minder muskusratten er zijn, hoe minder je dood hoeft te maken.”

Bestrijding
De mensen in het veld herkennen sporen van muskusratten. Zij worden hierin geschoold. Ook komt af en toe een melding binnen dat er een muskusrat gesignaleerd is. Dan nemen zij maatregelen om de muskusratten te pakken te krijgen. Hiervoor bestaan allerlei protocollen, waaraan men zich te houden heeft. Dit geschiedt op een betrekkelijk diervriendelijke manier met klemmen en vallen (fuiken). Bij onderdoorgangen/buizen tussen verschillende watergangen plaatst men ze. Vaak worden ze gemarkeerd door een klein oranjevlaggetje in de walkant. De muskusrat kan max. 20 minuten onder water blijven. Zodra die in de fuik zwemt verdrinkt hij/zij. Om dierenleed te voorkomen zit er een soort plafond in de val, zodat het dier géén adem kan happen en zo snel mogelijk dood is.

Marc Rothengatter: “We nemen allerlei maatregelen om te zorgen dat er géén ongewenste dieren in de vallen kunnen komen. Er zit een soort visklep in, zodat er géén vissen in kunnen en een otterring verhindert dat er een otter (beschermde diersoort) in zwemt.”

Komen jullie ondanks de voorzorgsmaatregelen nooit vreemde beesten tegen? Hij haalt zijn smartphone tevoorschijn en laat ons een bijzondere bijvangst zien. Een Chinese wolhandkrab (exoot) van toch wel 20 cm. “Vermoedelijk is deze krab ontsnapt of heeft iemand hem bewust “gedumpt” in een sloot.
Nu in “ons” gebied otters en bevers zijn uitgezet moet je die uiteraard niet bestrijden, maar beschermen. Daarom hebben we met regelmaat overleg met Het Groninger Landschap, Het Drents Landschap, Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten om alles op elkaar af te stemmen. Ook met onze oosterburen en de aanpalende Waterschappen hebben we contact, want grenzen kennen de dieren niet!”
De Provinciale overheid bepaalt overigens de beheersplannen en de soortenplannen.

Andere dieren
Met enige regelmaat komen we in het gebied ook wel beverratten tegen. Die zijn aanzienlijk groter en wegen rond de 10 kg. Ook op de kwelders van het Eems Dollard gebied worden ze gesignaleerd. Ze steken kennelijk zo de Dollard over.

De bruine rat komt veelvuldig voor, maar is meer gebonden aan land. Bij boeren is een geliefde plaats de kuilbult. Deze graver graaft ook holen en gangen, maar die zitten boven de waterspiegel. De graafschade is verwaarloosbaar in vergelijking met die van de muskusrat. De bestrijding verloopt niet via het Waterschap, doch ze zijn een enkele keer wel een onbedoelde bijvangst. “Doordat er minder gif gebruikt mag worden zien we een toename van de bruine rat!” Van Brussel moet het maaibeleid natuurvriendelijker, zodat er meer biodiversiteit ontstaat. Dat heeft natuurlijk ook een keerzijde…

Het waterschap doet meer
Vis wordt gemonitord. “We hebben vissen gevangen en voorzien van zenders. Hier en daar hebben we kabels in de watergangen gelegd, die bij passage de vissen registeren. Op deze manier kunnen we handel en wandel van de vissen aardig in de gaten houden. Bij vistrappen kunnen we zien of ze er ook daadwerkelijk gebruik van maken!”
Ook wordt ’s zomers eens in de twee weken het zwemwater in de verschillende recreatieplassen gecontroleerd, Langebosch en ‘t Nije Hemelriek o.a. Als het OK is, mag er gezwommen worden en anders geldt een zwemverbod.

“Het waterschap is een organisatie met beide voeten op de grond en korte lijnen. Ze werken veelal met het thema: “Als dit of als dat…. “
Alle mogelijke scenario’s moeten langs komen en op alles moeten we voorbereid zijn. Daar staan we voor!”

Meer informatie: www.hunzeenaas.nl

Stichting Kabelnet Veendam (SKV) heeft sinds twee jaar een webcam in de mast aan de Jacob Bruggemalaan. De webcam hangt op een hoogte van 35 meter. Op Oudejaarsavond werd de webcam stilgezet op een vast punt en werd er omgeschakeld van zwart/wit naar kleur.

Deze videobeelden zijn gemaakt 5 minuten voor de jaarwisseling en duren tot ongeveer 00:20 uur.

Foto's Arend Lichtenberg

Kunstenaar Jeroen Boerstra gaat zijn beroep als kunst en cultuur docent combineren met alle kennis die hij met speelparadijs Kunstkot heeft opgedaan als entertainer. Bij Kunstkot zorgt hij er, samen met zijn vrouw Wanda, voor dat de kinderen niet alleen spelen in het speelparadijs, maar dat ze ook allemaal unieke kunstwerken maken. Er is steeds meer vraag naar teken en schilderlessen speciaal gericht op kinderen. Het belang van creativiteit wordt meer en meer erkend door ouders, want de ontwikkeling van beeldtaal is minstens zo belangrijk als lezen en schrijven. Goed begeleidt, leren kinderen anders te kijken naar dingen. Ze leren tijdens de lessen artistiek naar de omgeving te kijken. Van striptekenen, portrettekenen tot aan graffitiontwerpen en fantasietekeningen maken. Alles komt uiteindelijk aan bod. Bij Kunstkot komt ieder kind tot zijn recht, wordt gemotiveerd om vol enthousiasme, spelenderwijs vele materialen en technieken te leren kennen en gebruiken. Zo kan een kind zich op een expressieve manier uiten en ontplooien en komt fantasie en creativiteit tot leven.

Als je een schilderij of een tekening maakt, dan ga je een relatie aan met de wereld die je probeert te kopiëren. Door het bewust worden van alle beeldende problemen worden de dingen steeds interessanter. Het is belangrijk dat juist kinderen zo vroeg mogelijk aan goede kunsteducatie beginnen, want in de huidige moderne wereld leer je alleen nog maar optisch naar dingen te kijken. Deze oppervlakkige manier van kijken komt vooral door foto’s en beelden op tv en internet. Door uren naar een mobieltje of tablet te kijken wordt beeldtaal steeds gebrekkiger en blijft er uiteindelijk niet veel van over. Je krijgt er zelfs een oppervlakkige kijk op de wereld van. Alles gaat dan onbewust aan je voorbij en dat is zonde natuurlijk.

In veel kindertekeningen treffen we door eindeloze herhalingen en gebrek aan variatie steeds dezelfde dingen aan: huisje, boompje, bloem, zon, vis, poppetje, wolkjes. Kindertekeningen worden ook vaak eindeloos versierd of 'mooi gemaakt'. Veel leerkrachten en ouders verwarren dit netjes tekenen en inkleuren met creatieve aandacht. Van echte creativiteitsontwikkeling is hierbij echter geen sprake. Het persoonlijke gaat door dit soort routinehandelingen geheel verloren.

Er is veel begeleiding nodig om deze patronen te doorbreken. Fantasievolle thema’s voorzien van tekenachtige doelen worden daarom aan de orde gesteld. De onderwerpen worden zo gekozen dat routinebeelden geen kans krijgen. De onderwerpen moeten uitdaging bevatten. De opdracht ‘teken maar een mooie boom’ is daarom niet geschikt. In het algemeen zorgen de teken en schilderlessen voor een grote uitbreiding van ideeën, mogelijkheden en technieken.

‘Zonder doelbewuste begeleiding treffen we in bijna alle kindertekeningen verstarde schema’s aan. We kunnen dit ook anders zeggen: met goede tekenlessen voorkomen we verstarring in het tekenen en wellicht ook in andere omgangsrelaties met de wereld,’ aldus Jeroen.

Kinderen kiezen vaak met een ongerijmde voorliefde voor bepaalde kleuren. Vaststaande kleuren voor de dingen beperkt het kleurgevoel enorm. Hier ligt ook de taak voor de leerkracht. Hoe genuanceerder een kind kleurt, hoe genuanceerder het denkt en waarneemt. Alle tekenopdrachten moeten een ‘beleving’ bevatten, moeten aansluiten bij de kinderwereld en doelgericht zijn. Onderwerpen waarbij het kind zich steeds afvraagt hoe iets er uit ziet en hoe iets getekend kan worden, stimuleren tot echte creatieve oplossingen voor gegeven probleemstellingen.

Jeroen werkt tijdens zijn lessen vooral aan de intensiteit. Daardoor wordt de kwaliteit van elke tekening of schildering groter. Je krijgt dan steeds minder oppervlakkig werken. Kinderen leren vaak, omdat dat meer waardering geeft bij klasgenoten, oppervlakkig te werken. De kunstwerken zijn dan vaak het resultaat van herhalen van vertrouwde oplossingen. Op die manier komen ze nooit op een eigen visie op de werkelijkheid. Wanneer zeer intens gewerkt wordt zullen alle delen van de tekening of schildering (de lijnen, de kleuren, de vormen, de veranderingen) een grote samenhang vertonen. Een goede tekening is de mate waarin er gericht gewerkt is, waarbij gezocht is naar (eigen) oplossingen voor beeldende problemen.

Als je artistiek naar de dingen kijkt, kun je je verplaatsen in andere perspectieven. Alle veranderingen worden in je hoofd al duidelijk. Je wordt bewust van schaalvergrotingen van voorwerpen om je heen. Ook lichtbronnen vallen je op. De lichtrichtingen en alle verschillende soorten licht. Kunstlicht en natuurlijke lichtinval. Ook merk je op dat schaduw iets heel bijzonders is. Er zijn ontelbaar soorten schaduw. Hoe feller het licht, hoe krachtiger en donkerder de schaduw. Dit beïnvloed weer het contrast. Geweldig als de relatie tussen licht en donker minder sterk is, want dan krijgen we meer oog voor de plasticiteit voor de dingen. De welving van de oppervlakken en de suggestie dat de dingen ruimtelijk zijn is vooral afhankelijk van de manier waarop het licht (en de schaduw) met de dingen speelt.

Ook een belangrijk punt dat heel vaak wordt vergeten is het te vroeg aanleren van het centraal perspectief. Dit is voor het aanleren van het artistieke kijken niet geschikt, want het is een uniforme zienswijze waarbij de beleving van de wereld is teruggebracht tot één vast punt zoals bij een foto het geval is. Zo kijken mensenogen helemaal niet. Het vooroordeel dat de foto de beste weergave van de wereld is, is allesoverheersend. De lessen zijn bedoeld om kinderen hun eigen visie op de werkelijkheid en hun beeldtaal te ontwikkelen. Dit is niet alleen maar heel erg leuk, maar je zult in staat zijn om meer te genieten en te begrijpen van de wereld om je heen.

Je kan je elke week aanmelden voor een proefles (10 euro p.p.) via email info@kunstkot.nl

Lestijden: Maandag, dinsdag of donderdag van 15.45 tot 17.15 uur

De lessen worden gegeven voor kinderen vanaf 6 jaar. Er wordt gewerkt met diverse materialen waaronder potlood, krijt, houtskool, inkt, en verf. Zowel naar waarneming als naar fantasie. Blok van 10 lessen van 1,5 uur, inclusief materialen en drinken: € 100,-.